Teklif al

Depo Yeri Seçimi

Doğru depo yeri; ulaşım bağlantıları, imar durumu, zemin koşulları, tır manevrasına yetecek parsel derinliği, altyapı kapasitesi ve gelecekteki genişleme payı birlikte değerlendirilerek seçilir. Bu kontroller arsa satın alınmadan önce yapılmalıdır; çünkü sonradan değiştirilemeyen tek şey yerdir.

Rehber · İşbüken Yapı İnşaat Güncelleme · Hazırlayan · İşbüken Teknik Ekibi
Depo Yeri Seçimi — İşbüken Yapı İnşaat

Bir depo binası yıkılıp yeniden yapılabilir, raf düzeni değişebilir, çatıya panel eklenebilir. Ama yeri değişmez. Yanlış seçilmiş bir arsa; tırların sığamadığı bir avluya, yıllarca süren altyapı beklemesine, beklenmedik zemin iyileştirmesine veya ilk büyüme ihtiyacında yeni bir arsa aramaya dönüşür.

Bu rehberde depo yeri seçimini lojistik, imar, zemin ve inşaat açısından ele alıyor ve sonunda arsa satın almadan önce kullanabileceğiniz bir kontrol listesi veriyoruz.

Önce soruyu doğru sorun: Bu depo ne işe yarayacak?

Yer seçimi, deponun işlevinden başlar. Bir dağıtım merkezi için önemli olan şehir içi teslimat süresidir; bir hububat deposu için hasat bölgesine ve demiryoluna yakınlık; bir ihracat deposu için limana erişim; bir soğuk hava deposu için kesintisiz enerji ve üretici bölgelere yakınlık.

Dağıtım deposu

  • ÖncelikMüşterilere ve şehir merkezine teslimat süresi
  • BakılacakOtoyol bağlantısı, kent içi trafik, gece çalışma imkanı

Üretim deposu

  • ÖncelikFabrikaya yakınlık, iç lojistik
  • BakılacakFabrika ile aynı veya bitişik parsel imkanı

İhracat ve ithalat

  • ÖncelikLiman, gümrük ve serbest bölge erişimi
  • BakılacakKonteyner trafiği, gümrüklü saha ihtiyacı

Tarım ve hububat

  • ÖncelikÜretim bölgesi, demiryolu
  • BakılacakHasat dönemi kamyon yoğunluğu, kantar, silo yükseklikleri

Soğuk zincir

  • ÖncelikEnerji güvenliği, gıda üretim ve tüketim bölgeleri
  • BakılacakElektrik bağlantı kapasitesi, jeneratör alanı

Ulaşım: Otoyol, liman ve demiryolu

Bir deponun işletme maliyetinin önemli bir kısmı taşımadan gelir. Bu nedenle arsanın ana yollara bağlantısı, yalnızca haritadaki mesafeyle değil, yolun gerçekte nasıl kullanıldığıyla değerlendirilmelidir.

  • Otoyol ve ana yol bağlantısıKavşağa mesafe kadar, arsaya giden son yolun tır geçişine uygun olup olmadığı önemlidir. Dar köy yolları, alçak köprüler, keskin dönüşler ve yerleşim içinden geçen güzergahlar gece trafiğinde sorun yaratır.
  • Limanİhracat ve ithalat yoğun depolarda liman ve gümrük erişimi belirleyicidir. Bursa için Gemlik limanları bu açıdan öne çıkar.
  • DemiryoluHububat, maden ve ağır yük depolarında demiryolu bağlantısı ciddi avantaj sağlar; ancak iltisak hattı ayrı bir izin ve yatırım konusudur.
  • Çalışan ulaşımıVardiyalı çalışan depolarda personel servisi ve toplu taşıma erişimi de dikkate alınmalıdır.
  • Arsa girişiArsaya giriş yapılacak cephenin yola göre konumu, kavşağa yakınlık ve giriş-çıkış için yol idaresinin izni kontrol edilmelidir.

OSB mi, münferit arsa mı?

Depo yatırımcılarının en sık sorduğu sorulardan biri budur. Organize sanayi bölgeleri, OSB Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde kendi imar ve izin süreçlerini yürütür; yapı ruhsatı ve iskan gibi işlemler çoğunlukla OSB yönetimi tarafından verilir. Münferit arsalarda ise bu süreçler belediye veya il özel idaresiyle yürütülür.

OSB'de depo

  • Yol, elektrik, su, doğalgaz ve atık su altyapısı genellikle hazır
  • İmar ve ruhsat süreçleri tanımlı ve çoğu zaman daha öngörülebilir
  • Sanayi ve lojistik komşuluğu, gece çalışmada sorun azlığı
  • Ortak hizmetler (itfaiye, arıtma, güvenlik) imkanı

Dikkat edilecekler

  • Her OSB'nin kendi kullanım şartları vardır; yalnızca depo amaçlı kullanım her OSB'de kabul görmeyebilir
  • Boş parsel bulmak ve tahsis süreçleri zaman alabilir
  • OSB'nin yapı şartları ve çekme mesafeleri farklı olabilir
  • Münferit arsada ise altyapı ve izinlerin tüm yükü yatırımcıdadır

Münferit arsa seçiliyorsa, parselin depolama veya sanayi fonksiyonlu bir imar planında yer alması gerekir. Tarım arazisi veya plansız alan üzerinde depo yapmak; plan değişikliği, tarım dışı kullanım izni ve uzun süreçler anlamına gelebilir. Ruhsat sürecini depo ruhsatı ve izinler rehberimizde ayrıntılı anlattık.

İmar ve emsal: Arsanın gerçek kapasitesi

Bir arsanın büyüklüğü, üzerine ne kadar depo yapılabileceğini tek başına göstermez. Asıl kapasiteyi imar durumu belirler. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve ilgili imar planı notları, arsaya yapılabilecek yapının sınırlarını çizer.

  • Plan fonksiyonuParselin depolama, sanayi, lojistik veya ticaret alanı gibi hangi kullanıma ayrıldığı. Fonksiyon, yapılabilecek işi doğrudan sınırlar.
  • Taban alanı katsayısıBinanın zeminde ne kadar alan kaplayabileceğini belirler. Tek katlı depolarda en belirleyici değer çoğu zaman budur.
  • Emsal (inşaat alanı katsayısı)Toplam inşaat alanı sınırını belirler. Mezanin ve ofis katları bu sınıra dahil olabilir.
  • Azami yükseklikYüksek raflı depolar için kritik değerdir. Plan, depo iç yüksekliğini sınırlıyorsa raf kapasitesi de sınırlanır.
  • Çekme mesafeleriYola ve komşu parsellere bırakılacak mesafeler; kullanılabilir bina ölçülerini ve manevra alanını belirler.
  • Plan notlarıOtopark, yeşil alan, yangın yolu veya özel kullanım şartları gibi ek hükümler.

Zemin: Görünmeyen maliyet kalemi

Depo yapılarında zemin, iki kez yük taşır: Bir kez kolon temelleriyle, bir kez de raf ve forklift yükü taşıyan geniş zemin döşemesiyle. Bu nedenle zemin koşulları, depo projelerinde konut projelerinden çok daha belirleyicidir.

  • Dolgu alanlar: Eski dere yatakları, moloz dökülmüş alanlar ve kontrolsüz dolgular, zemin betonunda oturma ve çatlak riskini artırır.
  • Yumuşak killer ve yüksek yeraltı suyu: Ova ve kıyı arsalarında sık görülür; zemin iyileştirme, kazık veya derin temel gerektirebilir.
  • Eğimli arsalar: Depo tabanı tek kotta olmak zorundadır. Eğimli arsada kazı-dolgu dengesi ve istinat duvarları gündeme gelir.
  • Taşkın riski: Dere kenarı ve düşük kotlu arsalarda yağış suyu tahliyesi ve taşkın geçmişi araştırılmalıdır.
  • Deprem: Arsanın deprem tehlikesi ve yerel zemin sınıfı tasarımı etkiler; bu konuyu depremde depo ve raf güvenliği rehberimizde anlattık.
Işıksoy Tekstil şantiyesinde derin kazı, iksa duvarları ve temel donatısı
Işıksoy Tekstil depo bloklarının şantiyesinde derin kazı, iksa duvarları ve temel donatısı. Arsanın zemin ve kot koşulları, temel aşamasının kapsamını doğrudan belirler.

Kamyon manevrası ve parsel derinliği

Depo arsalarında en çok yapılan hata, yalnızca bina alanına bakarak arsa almaktır. Oysa tır trafiği, binanın önünde ciddi bir alan ister. Karayollarında kullanılan çekici ve yarı römork kombinasyonları yaklaşık 16,5 metre uzunluğa kadar çıkar; bu araçların geri geri dock kapısına yanaşabilmesi için kapının önünde araç boyunun çok ötesinde bir manevra avlusu gerekir.

  • Manevra avlusuDock kapılarının önündeki derinlik; araç tipi, kapı aralığı ve giriş yönüne göre manevra analiziyle belirlenmelidir. Yetersiz avlu, araçların yolda manevra yapmasına ve kapıların verimsiz kullanılmasına yol açar.
  • Parsel derinliğiYol cephesinden itibaren çekme mesafesi, manevra avlusu, bina derinliği ve arka çekme mesafesi toplandığında gereken derinlik ortaya çıkar. Dar ve derin parseller dock düzeni için genellikle daha zordur.
  • Tek yönlü dolaşımBüyük depolarda giriş ve çıkışın ayrı olduğu, araçların arsa içinde dönebildiği bir dolaşım tercih edilir.
  • Bekleme alanıYükleme sırası bekleyen araçların yola taşmaması için arsa içinde park ve bekleme alanı gerekir.
  • Yangın yoluİtfaiye aracının binanın çevresine erişimi yangın mevzuatı açısından ayrıca değerlendirilir.

Dock kapıları ve rampa düzeni için yükleme rampası ve dock kapıları rehberimize bakabilirsiniz.

Altyapı: Elektrik, su, atık su ve yağmur suyu

Altyapı, haritada görünmeyen ama takvimi en çok etkileyen konulardandır. Bir arsanın yanından elektrik hattının geçmesi, depoya yeterli gücün verilebileceği anlamına gelmez.

  • Elektrik: Soğuk hava depoları, otomatik depolar ve şarjlı forklift filoları yüksek güç ister. Dağıtım şirketinden bağlantı kapasitesi ve trafo ihtiyacı erken öğrenilmelidir.
  • Su ve yangın suyu: Sprinkler sistemi gereken depolarda yangın suyu deposu ve pompa dairesi için alan ayrılmalıdır.
  • Atık su: Kanalizasyon yoksa arıtma veya fosseptik çözümü ve izinleri gerekir.
  • Yağmur suyu: Geniş çatı ve saha alanları büyük miktarda yağmur suyu üretir; tahliye noktası ve gerekirse toplama sistemi planlanmalıdır.
  • Doğalgaz ve iletişim: Ofis ve ısıtma ihtiyacı için doğalgaz, otomasyon için fiber altyapı.

Çevre, komşuluk ve özel izinler

Bir depo yalnızca kendi parselinde yaşamaz. Gece çalışan tır trafiği, forklift alarmları, aydınlatma ve yükleme gürültüsü çevreyi etkiler; çevre de depoyu etkiler. Arsa seçerken komşulukla ilgili soruları da sormak gerekir.

  • Konut yakınlığıKonut alanlarına bitişik arsalarda gece çalışmasına, gürültüye ve araç trafiğine ilişkin şikayet ve kısıtlamalar gündeme gelebilir.
  • ÇEDDepoların büyük kısmı ÇED Yönetmeliği'nin listelerinde yer almaz; ancak tehlikeli madde, yakıt veya kimyasal depolama gibi faaliyetler ÇED veya seçme-eleme sürecine tabi olabilir. Faaliyetin niteliği arsa alınmadan önce değerlendirilmelidir.
  • Enerji nakil hatları ve kamulaştırmaParselin üzerinden veya yakınından geçen yüksek gerilim hatları, boru hatları ve yol genişletme planları kullanılabilir alanı daraltabilir.
  • Lisanslı depoculuk ve gıdaLisanslı depo veya gıda deposu kurulacaksa, ilgili bakanlık mevzuatındaki yer ve yapı şartları baştan kontrol edilmelidir.

Genişleme payı: Bugünün değil beş yıl sonrasının arsası

Depolar çoğu zaman tahmin edilenden hızlı dolar. Arsa seçerken ilk etap kadar ikinci etabı da düşünmek, ileride yeni bir arsa arama zorunluluğunu ortadan kaldırır. İlk etap binasını parselin bir kenarına yaslayıp genişleme yönünü açık bırakmak, en basit ama en etkili stratejidir. Bu konuyu depo genişletme ve büyütme rehberimizde ayrıntılı ele aldık.

Satın almadan önce kontrol listesi

  1. İşlev tanımı Deponun türü, hedef kapalı alan, raf yüksekliği, dock kapısı sayısı ve araç tipi yazılı hale getirilir.
  2. İmar durumu Güncel imar durum belgesi alınır; fonksiyon, taban alanı, emsal, yükseklik, çekme mesafeleri ve plan notları incelenir.
  3. Yerleşim çalışması Bina, manevra avlusu, otopark, yangın yolu ve genişleme alanı arsa üzerine ön proje olarak yerleştirilir.
  4. Ulaşım kontrolü Arsaya giden yol bir tır güzergahı olarak sahada kontrol edilir; giriş izni ve kavşak durumu araştırılır.
  5. Zemin ön değerlendirmesi Varsa bölgedeki zemin verileri incelenir; gerekirse satın alma öncesi sondaj yaptırılır.
  6. Altyapı yazışmaları Elektrik, su, atık su ve doğalgaz için ilgili kurumlardan kapasite ve bağlantı bilgisi alınır.
  7. Özel durumlar Taşkın, tarım arazisi, kıyı, koruma alanı, enerji nakil hattı ve ÇED gerekliliği gibi kısıtlar kontrol edilir.
  8. Tapu ve hukuki durum Şerh, ipotek, irtifak hakkı, hisseli mülkiyet ve yol bağlantısı hukuki olarak doğrulanır.

Bu kontrolleri satın almadan önce bir inşaat ekibiyle birlikte yapmak, depo inşaatı sürecindeki sürprizlerin büyük kısmını ortadan kaldırır. Bursa ve çevresinde arsa değerlendirmesi için Bursa depo inşaatı sayfamıza, lojistik odaklı tasarım kriterleri için lojistik depo inşaatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

01Depo için OSB mi yoksa münferit arsa mı daha uygun?

OSB'ler altyapısı hazır, imar ve izin süreçleri tanımlı alanlardır; ancak kullanım şartları ve arsa erişimi sınırlı olabilir. Münferit arsa daha geniş seçenek sunar ama imar, altyapı ve izin süreçleri işletmenin sorumluluğundadır. Seçim; faaliyetin niteliğine, zaman planına ve uygun arsa bulunabilirliğine göre yapılır.

02Depo arsası alırken imar durumunda nelere bakılmalı?

Parselin plan fonksiyonu (depolama, sanayi, lojistik vb.), emsal veya inşaat alanı katsayısı, taban alanı katsayısı, azami yükseklik, çekme mesafeleri ve plan notları kontrol edilmelidir. Bu bilgiler belediyeden alınan imar durum belgesinde yer alır.

03Arsa almadan önce zemin etüdü yaptırmak gerekir mi?

Zorunlu değildir ama büyük bir yatırım öncesinde en azından ön zemin değerlendirmesi yaptırmak akıllıcadır. Yumuşak, dolgu veya su seviyesi yüksek bir zemin, temel ve zemin iyileştirme ihtiyacını ciddi biçimde büyütebilir.

04Depo inşaatının maliyeti arsaya göre değişir mi?

Evet; zemin koşulları, eğim ve kazı-dolgu dengesi, altyapı mesafesi ve istinat ihtiyacı maliyeti önemli ölçüde etkiler, bu nedenle projeye göre değişir. Arsanızı birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan veya 0 224 504 99 11 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

05Depo için ne kadar büyüklükte arsa gerekir?

Gereken arsa yalnızca bina alanıyla belirlenmez; tır manevra avlusu, otopark, yangın yolu, çekme mesafeleri ve genişleme payı da eklenir. Bu nedenle hedeflenen kapalı alandan geriye doğru bir yerleşim çalışması yapılarak arsa büyüklüğü belirlenmelidir.

İşbüken Yapı İnşaat Teknik EkibiBu içerik, İşbüken Yapı İnşaat mühendislerince Bursa'da tamamladığımız depo ve endüstriyel yapı şantiyelerinden edindiğimiz bilgilerle hazırlanmıştır. Ekibimizi tanıyın.

☎Teklif al